Moats/Phương pháp/Dữ liệu & cách tính

Phương pháp · Minh bạch dữ liệu · đọc khoảng 8 phút

Nguồn dữ liệu và cách tính

Mọi con số trên Moats đều có nguồn và công thức. Trang này ghi rõ số liệu lấy từ đâu, cập nhật lúc nào, tính ra sao — và cả những chỗ còn thiếu, để bạn biết nên tin con số đến mức nào.

Số liệu lấy từ đâu

Moats không nhập tay số liệu. Bộ kéo dữ liệu chạy tự động, chỉ đọc các nguồn công khai; sau đó bộ máy tính toán dựng lại toàn bộ chỉ số theo cùng một công thức cho mọi mã.

Các nguồn tin đang có bài trong kho (số bài): .

Moats không đăng mức giá dự phóng hay đánh giá của các công ty chứng khoán. Mọi nhận định trên trang là kết quả của công thức cố định ghi dưới đây, áp dụng giống nhau cho mọi mã.

Phạm vi và đơn vị

• Khoảng 1.522 mã trên cả ba sàn HOSE, HNX và UPCoM có trang riêng, bảng giá, hồ sơ và chỉ số cơ bản.
• Phân tích 4M đầy đủ (vùng giá, Big Five, đọc bảng cân đối) chỉ có ở mã đủ số liệu: ít nhất 3 năm lợi nhuận và vốn chủ sở hữu, có giá và số cổ phiếu. Mã không đủ vẫn có số liệu, nhưng không có kết luận 4M.
• Báo cáo tài chính năm có từ 2018 (nguồn không có các năm trước đó); quý có từ 2018Q1.
• Đơn vị tiền: đồng (VND), không phải tỷ đồng. Trên giao diện số lớn được rút gọn (tỷ, nghìn tỷ) cho dễ đọc. Chỉ số thị trường tính bằng điểm.
• Tỷ lệ phần trăm được lưu dạng thập phân và làm tròn khi hiển thị. Ở dữ liệu nguồn, chi phí và dòng tiền ra mang dấu âm.
• Ngành xếp theo chuẩn ICB; so sánh "trung vị ngành" dùng ICB cấp 2.

Lịch cập nhật

Điểm 360 chỉ tính lại ở lượt cuối ngày; trong phiên chỉ các con số phụ thuộc giá thay đổi. Vì BCTC được kéo hằng tuần, báo cáo quý mới có thể lên Moats chậm tới khoảng một tuần so với nguồn.

Cách tính các chỉ số

LNST dưới đây là lợi nhuận sau thuế của cổ đông công ty mẹ; VCSH là vốn chủ sở hữu của cổ đông công ty mẹ (đã tách phần cổ đông không kiểm soát). "4 quý gần nhất" (TTM) là cộng 4 quý đã công bố mới nhất.

P/E thị trường = tổng vốn hoá ÷ tổng LNST 4 quý của các mã có số liệu. Mã có lợi nhuận lớn bất thường so với vốn hoá (vốn hoá nhỏ hơn một nửa lợi nhuận — thường do lỗi đơn vị ở nguồn) bị loại khỏi P/E thị trường và P/E ngành.

Rủi ro thị trường

Điểm 360

Mỗi mã có từ 2 chỉ số trở lên được chấm trên 5 trục, mỗi trục 0–5 điểm (1 số lẻ). Trục thiếu số liệu để trống chứ không cho 0. "Trung vị ngành" là trung vị của các mã cùng ngành ICB cấp 2; ngành có dưới 5 mã thì dùng trung vị toàn thị trường.

Điểm chung là trung bình các trục có điểm. Xếp loại: Tốt từ 3,5 · Khá từ 2,75 · Cần chú ý từ 2 · Yếu dưới 2. Có dưới 3 trục được chấm thì không xếp loại. Kèm theo là tối đa 5 điểm tích cực và 5 điểm hạn chế, viết thành câu có số cụ thể.

Vùng giá 4M

Đây là phần định giá theo khoá học, chi tiết trong bài P/E thật, P/B thật và Big Five và Sticker Price. Các công thức đang chạy:

1. Tốc độ tăng trưởng g = số nhỏ hơn giữa tăng trưởng VCSH "10 năm" và tăng trưởng EPS 5 năm, giới hạn trong 0–20%.
2. Sticker Price (giá trị hợp lý):

   EPS sau 10 năm = EPS thật × (1 + g)¹⁰
   P/E tương lai = min(2 × g × 100, P/E trung vị lịch sử), tối thiểu 5
   Sticker = EPS sau 10 năm × P/E tương lai ÷ 1,15¹⁰

   Không tính khi g ≤ 0 hoặc EPS ≤ 0.
3. MOS (giá có biên an toàn) = Sticker ÷ 2.
4. Giá theo P/E đáy = P/E đáy × EPS thật, trong đó P/E đáy là mức phân vị 10% của P/E lịch sử của chính mã (từ 2018).
5. Ngưỡng vùng mua = min(MOS, giá theo P/E đáy) — lấy mức thận trọng hơn trong các giá trị dương.
6. Vùng chốt lời = Sticker; không có Sticker thì dùng P/E phân vị 90% lịch sử × EPS thật.
7. Ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm định giá theo P/B: ngưỡng vùng mua = P/B phân vị 10% lịch sử × BVPS; vùng chốt lời = P/B phân vị 90% × BVPS. Ngân hàng chấm thêm 11 chỉ số riêng (xem Định giá ngân hàng).

Cổng chất lượng và cảnh báo dữ liệu

Giá rẻ chưa đủ: một mã chỉ được xếp vào vùng mua khi qua cổng chất lượng.

• Công ty thường: Big Five đạt từ 3/5, hoặc là công ty chín muồi tốt (ROE ≥ 15% liên tục 3 năm và nợ vay ròng thấp).
• Ngân hàng: đạt từ 7/11 chỉ số ngân hàng.
• Chứng khoán, bảo hiểm: Big Five đạt từ 3/4, hoặc ROE ≥ 15% liên tục 3 năm.

Không qua cổng thì mã được xếp "Chờ", kèm lý do. Thêm vào đó là cảnh báo dữ liệu — khi có cảnh báo, mã cũng không được xếp vào vùng mua:

• Giá hiện tại thấp hơn 50% mức cao của 3 tháng gần nhất (có thể do chia tách, phát hành chưa được nguồn điều chỉnh).
• Số cổ phiếu lưu hành lệch quá 30% so với BCTC sau khi đã tính các đợt phát hành.
• LNST lớn bất thường so với vốn hoá — nghi lỗi đơn vị ở nguồn.

Phát hành ESOP, riêng lẻ, quyền mua được coi là pha loãng thật; cộng dồn trên 10% trong 3 năm sẽ thành một cờ rủi ro.

Danh sách mã có dữ liệu cần kiểm

Đây là các mã đang bị gắn cảnh báo dữ liệu theo ba luật ở trên. Moats công khai danh sách để bạn biết con số nào chưa nên tin, và đối chiếu với BCTC gốc trước khi dùng. Danh sách tự cập nhật mỗi lần dữ liệu được tính lại.

Đang tải danh sách…

Cách đọc: "lệch so với mức cao 3 tháng" thường do chia tách, phát hành hoặc lỗi đơn vị giá ở nguồn; "số CP lưu hành lệch" thường do nguồn chưa cập nhật đợt phát hành; "LNST lớn bất thường so với vốn hoá" thường do lỗi đơn vị (đồng và nghìn đồng) ở nguồn.

Hạn chế đã biết

• Chưa trừ cổ phiếu quỹ và quỹ khen thưởng phúc lợi khi tính "P/E thật", "P/B thật" như khoá học hướng dẫn, vì nguồn công khai chưa tách được các khoản này đủ tin cậy. Mã có nhiều cổ phiếu quỹ có thể bị lệch.
• "10 năm" thực ra khoảng 8 năm. BCTC chỉ có từ 2018, nên các mốc 10 năm của Big Five và tăng trưởng VCSH dùng số năm đang có (trang cổ phiếu ghi rõ số năm đã dùng).
• EPS lịch sử được điều chỉnh theo cổ phiếu thưởng và cổ tức bằng cổ phiếu dựa trên lịch sự kiện; nếu nguồn thiếu sự kiện thì tăng trưởng EPS có thể sai.
• Chứng khoán và bảo hiểm có mẫu BCTC riêng; Moats chỉ định giá theo P/B, không áp dụng 4 bước đọc bảng cân đối, ROIC hay dòng tiền kinh doanh.
• Mục chiến lược và rủi ro doanh nghiệp chưa có vì không có nguồn công khai.
• P/E thị trường 10 năm chưa có (chỉ có trung vị 5 năm).
• Số liệu tổng hợp từ nguồn bên ngoài có thể chậm hoặc sai. Trước khi quyết định, hãy đối chiếu với BCTC gốc của doanh nghiệp.