Phương pháp · Bài mở đầu · đọc khoảng 5 phút
Phương pháp: tài sản tốt nhất, giá rẻ
Phương pháp của Moats rất ngắn gọn: tìm doanh nghiệp tốt nhất, chờ giá rẻ rồi mới mua, mua dần và giữ lâu. Bài này cho bạn bức tranh toàn cảnh trước khi đi vào từng kỹ thuật.
Một câu để nhớ cả phương pháp
Nếu chỉ được giữ lại một câu, hãy giữ câu này: chỉ mua tài sản tốt nhất, và chỉ mua khi giá rẻ. Hai vế này đi theo đúng thứ tự. Trước hết ta tìm doanh nghiệp tốt, sau đó mới hỏi giá có rẻ không. Một cổ phiếu rẻ của một công ty xấu không phải là món hời. Một công ty tuyệt vời mua ở giá quá cao cũng có thể khiến ta mất nhiều năm chỉ để hoà vốn.
Trong bức tranh tài sản chung của khoá học, chứng khoán đóng vai tài sản phòng thủ: mục tiêu ở đây là giữ và tăng tài sản đều đặn, không phải nhân tiền thật nhanh. Vì thế ta chấp nhận bỏ qua rất nhiều "cơ hội" trông hấp dẫn, để chỉ ở lại với những doanh nghiệp đáng tin.
Ta đầu tư vào loại công ty nào?
Nếu vẽ lợi nhuận của các công ty trên sàn theo thời gian, ta sẽ thấy chúng chia thành mấy dáng đường quen thuộc:
| Dạng công ty | Lợi nhuận theo thời gian | Với phương pháp này |
|---|---|---|
| Tăng trưởng ổn định (bền vững) | Đi lên đều qua nhiều năm | Chọn |
| Chín muồi tốt | Cao và đi ngang, ít cần đầu tư thêm | Chọn |
| Tăng trưởng theo chu kỳ | Lên mạnh rồi xuống mạnh theo chu kỳ ngành | Bỏ qua |
| Theo chu kỳ | Lên xuống theo kinh tế, giá hàng hoá | Bỏ qua |
| Ổn định, không tăng trưởng | Đi ngang ở mức thấp | Ít hấp dẫn |
| Lỗ vốn | Lỗ hoặc lúc lãi lúc lỗ | Bỏ qua |
Ta chỉ đi tìm công ty tăng trưởng bền vững hoặc chín muồi tốt. Công ty chu kỳ và cổ phiếu đầu cơ bỏ qua — muốn nhân tiền nhanh thì đó là việc của một thị trường khác trong khoá học, không phải của phần tài sản phòng thủ này.
Tích sản: mua dần dưới giá trị
Tích sản cổ phiếu là mua dần — theo tháng hoặc mỗi khi có tiền — và chỉ mua khi giá đang thấp hơn giá trị nội tại. Hình dung một đường giá trị nội tại đi lên chậm rãi, còn giá thị trường thì dao động quanh nó:
- Giá dưới giá trị — đó là vùng mua. Ta gom dần.
- Giá vọt lên cao hơn hẳn giá trị — đó là vùng chốt lời. Ta chốt để bảo vệ thành quả.
- Giá quay về dưới giá trị — ta lại tích luỹ lại.
Tích sản thành công dựa trên lãi kép, và lãi kép có ba điều kiện: tiền càng lớn càng tốt, bắt đầu càng sớm càng tốt, giữ càng lâu càng tốt. Giao dịch quá nhiều thì chi phí giao dịch sẽ ăn mòn sức mạnh của lãi kép.
Bộ lọc 4M — xương sống của phương pháp
Để biết thế nào là "tài sản tốt nhất" và thế nào là "giá rẻ", ta dùng bộ lọc 4M (gốc từ sách Rule #1 của Phil Town):
M1 · Meaning Bạn hiểu, dùng và thích sản phẩm của công ty.
M2 · Moat Công ty có con hào — lợi thế cạnh tranh bền vững.
M3 · Management Ban lãnh đạo chính trực, minh bạch, vì cổ đông.
M4 · Margin of Safety Giá mua có biên an toàn để tránh mất tiền.
Ba chữ M đầu trả lời câu hỏi "công ty có tốt không?". Chữ M thứ tư trả lời "giá có rẻ không?". Bài Bộ lọc 4M giải thích từng chữ.
Lộ trình đọc chuỗi bài
Các bài được sắp đúng thứ tự một người phân tích sẽ làm:
- Bộ lọc 4M — khung tư duy chung.
- Đọc bảng cân đối — 4 bước để loại công ty xấu và phân loại công ty tốt.
- Kết quả kinh doanh và dòng tiền — lợi nhuận có thật và bền không.
- P/E thật, P/B thật — định giá theo cách của khoá học.
- Big Five và Sticker Price — định giá theo sách Rule #1, đặt cạnh P/E thật.
- Định giá ngân hàng — 11 chỉ số riêng cho ngân hàng.
- Dấu hiệu nguy cơ và cơ hội — đọc BCTC như nhà đầu tư.
Ba điều kỷ luật
- Phân tích và định giá kỹ trước khi mua hay bán bất kỳ cổ phiếu nào. Đừng đoán giá theo tin tức; hãy nhìn vào lịch sử tài chính của công ty.
- Chỉ cắt lỗ khi mình sai — tức là luận điểm về doanh nghiệp sai — chứ không cắt vì giá giảm. Giá giảm mà doanh nghiệp vẫn tốt thì đó là lúc giá rẻ hơn.
- Không đánh đổi thứ chắc chắn có lấy thứ không cần. Không vay để mua cổ phiếu, không dồn phần lớn tài sản vào một canh bạc.