Phương pháp · Bài 5 · đọc khoảng 5 phút

Big Five và Sticker Price

Theo sách Rule #1, một công ty có con hào để lại dấu vết trong năm chỉ số tăng trưởng. Từ đó ta tính được giá trị hợp lý, giá có biên an toàn và số năm hoàn vốn — mỗi bước đều có thể tự tính bằng máy tính bỏ túi.

Vì sao có thêm cách tính theo sách?

Bộ lọc 4M lấy từ sách Rule #1 của Phil Town. Sách có một bộ công cụ riêng để kiểm tra con hào và tính giá: Big Five, Sticker Price, giá MOS và Payback Time. Moats đặt các con số này cạnh cách P/E thật của khoá học, để bạn thấy hai góc nhìn có đồng thuận không. Ghi chú: với thị trường Việt Nam, phần EPS nên dựa trên lợi nhuận thật (đã trừ cổ phiếu quỹ, quỹ khen thưởng phúc lợi) như bài P/E thật.

Big Five — bằng chứng bằng số của con hào

Một công ty có con hào thật thường để lại dấu vết: năm chỉ số tăng trưởng từ 10%/năm trở lên, ổn định khi nhìn qua ba khung 10 năm, 5 năm và 1 năm.

#	Chỉ số	Yêu cầu
1	ROIC — lợi nhuận trên vốn đầu tư	≥ 10% mỗi năm
2	Tăng trưởng doanh thu	≥ 10%/năm
3	Tăng trưởng EPS	≥ 10%/năm
4	Tăng trưởng vốn chủ sở hữu / giá trị sổ sách mỗi cổ phiếu (cộng cổ tức)	≥ 10%/năm
5	Tăng trưởng dòng tiền kinh doanh (hoặc dòng tiền tự do)	≥ 10%/năm

Thêm một điều kiện về nợ: nợ dài hạn có thể trả hết bằng không quá 3 năm lợi nhuận (hoặc dòng tiền tự do).

Tăng trưởng bình quân năm = (Giá trị cuối ÷ Giá trị đầu)^{1/số năm} − 1

Sticker Price — giá trị hợp lý

Sticker Price là mức giá "đúng" của một cổ phiếu nếu muốn đạt lợi suất tối thiểu 15%/năm trong 10 năm. Bốn bước:

Chọn tốc độ tăng trưởng g. Lấy mức thấp hơn giữa tăng trưởng vốn chủ trong lịch sử và mức dự báo; thường chặn trần khoảng 15–20%.
EPS sau 10 năm = EPS hiện tại × (1 + g)¹⁰.
P/E tương lai = mức thấp hơn giữa (2 × g tính theo số %) và P/E trung bình lịch sử.
Giá sau 10 năm = EPS tương lai × P/E tương lai; rồi chiết khấu về hiện tại với lợi suất 15%/năm: chia cho 1,15¹⁰ ≈ 4,05 (vì vậy hay nói gọn là "chia 4").

Ví dụ minh hoạ — số giả định để học

Bảng tính từng bước cho công ty Z

Bước	Cách tính	Kết quả
EPS hiện tại	Lợi nhuận thật ÷ số CP lưu hành thật	5.000 đ
g	Thấp hơn giữa tăng vốn chủ 12% và dự báo 14%	12%
EPS sau 10 năm	5.000 × 1,12¹⁰ = 5.000 × 3,106	≈ 15.529 đ
P/E tương lai	Thấp hơn giữa 2 × 12 = 24 và P/E TB lịch sử 15	15
Giá sau 10 năm	15.529 × 15	≈ 232.939 đ
Sticker Price	232.939 ÷ 1,15¹⁰ = 232.939 ÷ 4,046	≈ 57.579 đ
Giá MOS	50% × Sticker Price	≈ 28.789 đ

Giá MOS — giá có biên an toàn

Sách lấy giá MOS = 50% Sticker Price. Chỉ khi giá thị trường ≤ giá MOS thì mới có đủ biên an toàn theo sách. Lý do để giảm một nửa: mọi giả định về g và P/E tương lai đều có thể sai; nửa còn lại là tấm đệm cho sai lầm đó.

Moats đặt hai mốc cạnh nhau: giá MOS theo sách và mức giá ứng với P/E thật về vùng đáy lịch sử. Vùng mua trên trang cổ phiếu lấy mốc thấp hơn trong hai mốc này; giá vượt Sticker Price được xếp vào vùng chốt lời.

Payback Time — bao lâu thì hoàn vốn?

Payback Time là số năm cộng dồn lợi nhuận (tăng theo g) để bằng số tiền bạn trả — tức là như thể bạn mua cả công ty, sau bao nhiêu năm lợi nhuận trả lại đủ vốn. Theo sách, 8 năm trở xuống là tốt.

Ví dụ minh hoạ — số giả định để học

Công ty Z ở giá 40.000 đồng

EPS 5.000 đồng, tăng 12%/năm. Cộng dồn EPS từng năm cho đến khi vượt giá mua 40.000:

Năm	EPS năm đó	Cộng dồn	So với 40.000
1	5.600	5.600	Chưa
2	6.272	11.872	Chưa
3	7.025	18.897	Chưa
4	7.868	26.764	Chưa
5	8.812	35.576	Chưa
6	9.869	45.445	Đã hoàn vốn
7	11.053	56.498	Đã hoàn vốn

Hết năm thứ 6 lợi nhuận cộng dồn đã vượt 40.000 → Payback khoảng 6 năm, đạt tiêu chí ≤ 8 năm.

Sách cũng gợi ý ba công cụ kỹ thuật để chọn thời điểm vào (MACD, Stochastic, đường trung bình 10 phiên); đây là phần tuỳ chọn, không thay cho định giá.